De politievakbond deelde een filmpje waarin buiten proportioneel geweld te zien is tegenover agenten in Anderlecht. Hallucinante beelden zijn  het. Hoe mensen zo alle fatsoen kunnen verliezen en hoe agenten zoveel kalmte kunnen bewaren. Los van de aanleiding (want die krijgen we niet te zien) is dit zoals gezegd buiten proportioneel en ontoelaatbaar.

Met het tonen van de beelden, kropen heel wat politici in hun twitter en facebookpen om te verklaren dat dit ontoelaatbaar is en het probleem moet worden aangepakt. Daarmee zeggen ze natuurlijk niks verkeerd, maar ook niet echt iets nieuws. In veel achtergestelde buurten in diverse steden is het kat-en-muisspel tussen een aantal jongeren en de politie al jaren bekend. En telkens als zo een feit nog eens de voorpagina van de krant of een item in het avondjournaal wordt, vertellen politici dat het zo toch echt niet verder kan. Al jaren lang. Ik vind dat nogal een makkelijke manier van goedbetaalde stating the obvious en ik ben het ondertussen wel een beetje beu. Want inderdaad, er zal iets moeten veranderen. Maar dat tot de treurenstoe herhalen, helpt duidelijk niet om er iets aan te veranderen.

Eigenlijk vat dat helaas heel onze politiek wel een beetje samen. Veel wijzen naar problemen, ze veroordelen en er vervolgens niks mee doen.

Misschien weten ze niet goed wat ze ermee moeten doen?
In het geval van de situatie in Anderlecht lijkt me dat in elk geval wel de kern te zijn. Men raakt het eerst en vooral al niet eens over de oorzaak. Nochtans hebben verschillende experten zich al gebogen over deze fenomenen en is de conclusie steeds dat het feit dat het veelal achtergestelde wijken betreft waar mensen in een spiraal van kansarmoede hange – lage inkomens, slechte woningen, slechte vrienden niet altijd dé, maar toch vaak één van de oorzaken is. Dat er nooit een excuus mag zijn voor zinloos geweld, daar zijn we het allemaal over eens. Maar het gegeven dat we een betere achtergrond moeten kunnen aanbieden aan jongeren, is misschien wel handig voor als ze na een straf terugkeren naar hun wijk en niet zouden hervallen in balorig gedrag.

Maar in al het getwitter en gefacebook van politici zie ik sommigen ook wel eens schrijven dat die jongeren met zero tollerance opgesloten moeten worden.

Want of je nu voor of tegen bent, dat is ons systeem: we halen mensen uit de maatschappij, sluiten ze op, proberen er een beter mens van te maken en brengen ze terug in de maatschappij.
Misschien doen we dat te weinig? Zulke jongeren een tijdje opsluiten om hun leven te beteren? Misschien zijn die jongeren allang niet meer onder de indruk van de politie. Het zou best kunnen.
Maar in al het getwitter en gefacebook van politici zie ik sommigen ook wel eens schrijven dat die jongeren met zero tollerance opgesloten moeten worden.

En dan? Vraag ik me dan af. Ik ben maatschappelijk assistent bij het OCMW. Ik zie allerlei types van cliënten. Soms cliënten met een enkelband, soms mensen die voorwaardelijk vrij zijn en onder toezicht staan van een justitieassisten. En of het nu het ene of het andere is, er is een constante. Er is zelden een netwerk van hulpverleners. Zelden contact tussen zo een justitieassistent en de hulpverleners. Weinig terugkoppeling en samenwerking. Wat me toch net essentieel lijkt om die mensen te herintegreren?

Dat er weinig samenwerking is tussen verscillende actoren van zo een gestrafte komt niet door een teveel aan onwil, maar door een gebrek aan tijd. Net als bij maatschappelijk werkers, sociaal begeleiders en  CAW-medewerkers, is de dossierlast van een justitieassistent te hoog om voor elk van zijn cliënten een begeleiding op maat te voorzien. En in de begeleiding van gevangen in gevangenissen zelf, lijkt de situatie me al niet veel beter.

Dus sta me toe om “Sluit ze op” als oplossing uit de mond van een politicus, echt ondermaats te vinden. Want dat brengt geen zoden aan de zogenaamde dijk.

Willen we de situatie in die wijk in Anderlecht, de Brugse Poort in Gent, in Genk, in Meulenberg te Houthalen-Helchteren of de Seefhoek in Antwerpen echt aanpakken, dan zal er geld nodig zijn. Veel geld. Geld om een alternatief te bieden aan jongeren zodat ze niet verzeild raken in die spiraal van geweld, geld om perspectief te bieden aan jongeren die er wel in verzeild zijn geraakt, maar waarvan we willen dat ze het niet meer doen. Geld om jongeren te begeleiden nog voor ze finaal in de fout gingen. Organisaties als YAR doen daarin prachtig werk met buddysystemen voor jongeren die wel al over de grens gingen van het toelaatbare, maar die men met buddies terug op het rechte pad wil krijgen. Mooi project met uitstekende resultaten.

Maar wat er ook nodig is, is meer kruisbestuiving tussen het werkveld en de politiek.

Ons politiek systeem bestaat nu helaas voornamelijk uit advocaten, ondernemers, hoger opgeleiden die na hun studies op de studiedienst gingen werken en zeer weinig uit  ervaringsdeskundigen en veldwerkers. Ik vind dat een gemiste kans, maar het zij zo. Het is helaas wel nog veel erger om te zien dat de politiek klasse zich zeer weinig laat inspireren door veldwerkers en experten om problemen bij de wortel aan te pakken. Slechte geesten zouden bijna denken dat sommige politici er garen uit spinnen, uit zulk geweld op de politie…

Het gebrek aan plannen en resultaten, maar wel veelvuldig getwitter en gefacebook van politici ligt volgens mij mee aan de basis van het afnemend vertrouwen van burgers in de politiek. En geef ons eens ongelijk?
Politiek gaat over keuzes maken. Er is al decennia lang gekozen om niet te investeren in oplossingen voor problemen zoals in Anderlecht. Wil je het probleem oplossen? Dan zal dat geld kosten. Zelfs als de oplossing is: we maken wetten die balorige jongeren langer in de gevangenis kunnen houden. Dan nog is er geld nodig voor meer gevangenissen en meer cipiers. Want die zijn er nu te weinig.

En daarom is twitteren dat het toch zo niet verder kan natuurlijk veel gemakkelijker. Het kost niets. Maar helaas verandert het ook niks. Al vele vele jaren.